Hasta takibinden sorumlu bir hasta yakını olarak, oldukça büyük bir sorumluluk üstlenmektesiniz. Sorumluluklarınızın üstesinden rahatlıkla gelebilmek sizin ve hastanızın hayatını kolaylaştırır. Günlük hayatınızda duygu ve düşünceler veya aklınıza takılanlarla ilgili kullanabileceğiniz çözümleri paylaşmak isteriz.

Yakınınız, hasta bezi kullanmaya karşı direnç gösteriyorsa ne yapabilirsiniz?

Yakınınız, hasta bezi kullanması gerektiğini öğrendiğinde en temel ihtiyaçlarını artık kendi kendine gideremediğini düşünerek bu durumu öfke, reddetme veya pasif direnişle karşılayabilir.

Evin kötü koktuğu gibi söylemler idrar kaçırma şikayeti olan yakınınızın sizinle iş birliği yapma ihtimalini azaltabilir. İdrar kaçırma şikayeti olan yakınınızla sakin, anlayışlı ve dürüst şekilde konuşmaya özen gösterin; idrar kaçırmanın kendisini ve sizi nasıl etkilediğini, bununla başa çıkmada hijyen ürünlerinin nasıl yardımcı olabileceği konusunda iletişimde bulunun. Eğer idrar kaçırma şikayeti olan yakınınızda Alzheimer gibi nörolojik hastalıklar da mevcutsa, doktorunuzun yönlendirmesiyle sağlık destek gruplarına devam ederek bu tür hastalarla başarılı iletişim kurmanın püf noktalarını öğrenebilirsiniz.

Kullandığınız dil, seçtiğiniz kelimeler bu iletişimi kolaylaştırabilir. Örneğin “hasta bezi” yerine “her ihtimale karşı” kullanılabilecek “koruma pedi” ifadesini kullanırsanız hastanız daha olumlu bir tutum sergileyebilir. Çünkü “bez” bebeklerin kullandığı bir şey olarak bilindiği için bu sözcük onları incitebilir. Hastaya yaklaşımınızda onun saygınlığına zarar gelmeyecek şekilde bir dil kullanmak işinizi kolaylaştıracaktır.

Yakınınızın idrar kaçırma şikayetinden utanç mı duyuyorsunuz?

İdrar kaçırma sorunu nedeniyle hasta yakını olarak kendi adınıza ve hastanız adına utanç duyabilirsiniz. Anne, babanız gibi oldukça kişisel yakınlarınızın sorumluluğu oldukça ağır gelebilir. Karşı cinsten olan yakınınızın özel bölgelerini görmek utandırıcı gelebilir, aynı cinsten olan yakınınızda ise mahremiyetine saygısızlık yapıyormuş gibi hissettirebilir. Yakınınız da acınma duygusundan şikayetçi olabilir.

Rahatsızlık duygularınızı kabul edin. Unutmayın ki bakıma destek olabilecek başka bir yakınınızdan destek isteyebilir veya bu işi yapabilecek profesyonel birinden destek alabilirsiniz. Çünkü bu zorlayıcı durumla karşılaşıp bununla baş etmek zorunda olan sadece siz değilsiniz. Hastanızdan sizi bir doktor gibi görmesini isteyebilirsiniz. Siz de benzer şekilde bir sağlık görevlisi olduğunuzu hayal edebilirsiniz. Nasıl ki doktora karşı farklı bir mahremiyet duygusu geliştiriyoruz, hasta bakımındansorumlu kişiye de aynı şekilde yaklaşabiliriz. Bu bakış açısı durumunuzu kabullenmeyi kolaylaştırabilir.

Hasta yakını olarak zaman zaman öfkeleniyor musunuz?

İdrar kaçırma şikayeti olan hasta yakını, her zaman mevcut durumla başa çıkmada iyi olmayabilir. Bazen idrar kaçırma atağının sizi cezalandırmak amacıyla maksatlı yapıldığını düşünerek öfkeye kapılabilirsiniz. Özellikle yatmaya veya yemeğe hazırlanmak gibi uygun olmayan zamanlarda gerçekleştiğinde...

Öncelikle hastanızın hayatınızı zorlaştırmak için bu duruma neden olmadığını, kontrol edemediği bir durum olduğunu kendinize sık sık hatırlatmayı unutmayın. Bu, sabrınızın ve direncinizin hızlıca tükenmemesine yardımcı olacaktır. Durumun sizin için olduğu kadar, onlar için de hatta fazlasıyla zor olduğunu aklınızda tutmaya çalışın. Bakım için size ve hastanıza destek olabilecek bir yakınınızdan yardım isteyebilir veya bu işi yapabilecek profesyonel destek alabilirsiniz. Özellikle toleransınızın düştüğü anlarda ihtiyacınız olan bu yardımı talep etmekten çekinmeyin. Kendi kendinize ya da hastaya söylenmektense biraz dinlenmek size iyi gelecektir.

Bakım vermede kısıtlılık yaşadığınızı hissediyor musunuz?

İdrar kaçırma şikayeti olan ve hareket güçlüğü çeken veya yatmak durumunda olan yakınınızın bakımını sürdürmek sizi fiziksel olarak zorlayabilir. Size göre daha iri olan hastanızı yatakta hareket ettirmeye çalışmak, karşılıklı fiziksel sıkıntılara yol açabilir; gecenin yarısında uykulu vaziyette yakınınıza müdahale etmeye çalışırken siz ve yakınınız düşebilirsiniz. Gece uykusuzluğunuz bir sonraki gün göstermeniz gereken konsantrasyonunuzu da etkileyebilir.

Kendinizi fiziksel olarak incitmeden, yakınınızla nasıl ilgilenebileceğinizi fizik tedavi uzmanınıza danışmayı unutmayın. Düşme gibi durumlarda en kolay hangi pozisyonda ayağa kaldırmanın uygun olduğunu uzmana danışabilir, böylelikle bedeninize en az şekilde yüklenirsiniz. Bunun dışında vücudunuzu esnetecek egzersizler yapmalı, eğer imkanınız varsa yoga, pilates gibi sporlardan faydalanarak bedeninizi güçlendirebilirsiniz.

Nasıl birlikte dışarı çıkarabilirsiniz?

İdrar kaçırma şikayeti olan yakınınızla dışarı çıkma fikri size zor gelebilir. Kaçırma atağına nerede ve nasıl yakalanacağınızı bilememek birlikte çıkma fikrini zorlaştırabilir.

Birlikte dışarı çıkarken içinde hasta bezi gibi hijyen destek ürünleri, kullan- at eldiven, yedek iç çamaşırı gibi malzemeleri koyduğunuz çantanızı yanınıza almayı unutmayın. Kirli çamaşırları koyacağınız bir çöp poşetini de eklemeyi ihmal etmeyin. Üstdeğiştirmeye müsait alanları olan mekanları tercih etmek endişelerinizi azaltmaya ayrıca yardımcı olacaktır. Örneğin bir alışveriş merkezine girer girmez tuvaletlerin nerede olduğuna göz gezdirmek acil bir durumda sakin kalmanıza yarayabilir.

Referans: Saygın H. Basınç Yaralarında Hemşirelik Yönetimi. http://ichastaliklaridergisi.org/managete/fu_folder/2008-03/html/2008-15-3-141-144.htm. Erişim tarihi: Kasım 2017.